گل نيلوفر و خطمى و بنفشه و مكوه و برگ بيد ساده و سبوس گندم و نمك شور هر يك دو قبضه سازند و از گل بنفشه و تخم كاهو و گل ارمنى و صندل سفيد و گشنيز هر يك سه ماشه ضماد بر سر نمايند و لخلخه از گلاب عرق بيدمشك هر يك يك و نيم توله آب گل سدا گلاب آب كاوى آب كاهو هر واحد يك توله صندل سفيد حضض تخم كاهو گل ارمنى هر يك چار ماشه ساخته ببويانند و غذا آش جو و يا برنج با پالك و ماش دهند و روز چهارم شيره بنفشه يك توله در گلاب و عرق مكوه و نيلوفر هر يك شش توله برآورده آلو بخارا هفت عدد تمر هندى چار توله ماليده شربت نيلوفر چار توله داخل كرده بنوشانند و وقت شام آب انارين نه توله و نبات سه توله دهند . و اگر اجابت طبع نشود بشيافات و حقنه‌هاى لينه بارده طبع را بگشايند . و اگر فصل و سن نيز گرم بود فى الحال به اسهال صفرا پردازند بخيارشنبر و تمر هندى و ترنجبين هر يك شش توله آلوبخارا بيست عدد گلقند چهار توله شربت آلو مسهل پنج توله روغن بادام هفت ماشه و انتظار نضج نكنند جهت آن‌كه اين علت از امراض حاده است در تليين تعجيل بايد كرد و الا بهلاك مىرساند كذا فى اسرار الاطباء و وقت شام غذا شلهء اسفاناخى دهند و صبح شيره خيارين و كاسنى هر يك نه ماشه لعاب ريشه خطمى سه ماشه در گلاب و عرق بيد ساده و نيلوفر هر يك شش توله برآورده شربت نيلوفر چار توله داخل كرده اسبغول نه ماشه خورده بنوشند و غذا به دستور دهند . و در خلاصه التجارب نوشته آب سرد هر ساعت تجرع كردن صفرا را نضج دهد و تسكين حرارت نمايد و عرق بجنباند و اين تب تا يك هفته بمرگ مىكنند و يا بتمامه زائل مىشود به سبب لطافت ماده كذا فى المحيطى . بعضى گويند كه نخست تدبير تسكين حرارت و تعديل و تسكين صفرا كنند به مثل سكنجبين در آب هندوانه و لعاب اسپغول و شيره تخم خيارين با شربت ليمو يا شربت آلو اگر ضعف در معده نباشد و همچنين بكشكاب و آب سرد و آش انار و زرشك و تمر هندى و تليين طبيعت كنند هر روز دو سه مجلس بشربت بنفشه در آب آلو يا تمر هندى يا به اندكى شيرخشت اندرين آبها يا در سكنجبين قندى يا در آب انارين افشرده . و اگر از اين مقصود حاصل نشود بشيافات نرم و خنك مدد كنند مثل شكر و بنفشه و اشياه آن و آلو رسيده بر يخ خنك كرده خوردن هم نفع عظيم كند و بعد ظهور آثار نضج به بينند اگر غلبهء خون يابند فى الحاق فصد كنند و خون به مقدار مناسب برآرند و فصد ناقص نيز نكنند و بعد فصد مراعات قوت و تسكين صفرا كنند بشربتها و غذاى لائق . و چون قوت باز آيد بعد شبانروزى اقلًا اسهال صفرا كنند از ملينات مناسبه . و اگر بعد نضج دو خون غلبه نباشد و سحنه و فصل و سن هم مقتضى آن نبود فى الحال به اسهال صفرا مشغول شوند . و اگر بقى نيز لختى صفرا دفع كنند مفيد بود و غذاها و شربتها خنك كرده بسيار مفيد بود و آنجا كه قوت ضعيف باشد بعد تنقيه مثل گوشت بچه خروس در آش داخل بايد كرد و كباب آن آب انار زده يا اندك خشكه پلاو و افشرهء آلو بر يخ سرد كرده نافع باشد معتاد آن را و آش آلو به اندك پودينه و چقندر در اين مرض بسيار نيكو بود و همچنين آش انار . و اگر به زيادتى علاج محتاج شوند خفيف علاجهاى محرقه به كار برند . شيخ مىفرمايد كه علاج غب لازمه چون علاج غب دائره است ليكن مراعات به احوال نضج ماده بيش از آن بايد كرد كه در غب دائره و تبريد به سكنجبين معمول از تخم خيار و تخم كاسنى خاضهً هر دو كوفته نمايند و بعد از آن به دو ساعت ماء الشعير بدهند و تلطيف غذا كنند و حقنه‌هاى لينه در ابتدا استعمال نمايند و بادرار پردازند و بايد كه اسهال برفق كنند و مسهلات در ابتدا نبايد داد الا مثل شربت بنفشه و آب فواكه مثل آلو و تمر هندى و حقنه‌هاى قويه استعمال نكنند مگر حقنه لينه علاج حماى محرقه طريق علاج اين همان است كه در علاج كلى حميات صفراوى مسطور شد و هرچه در علاج غب دائره و لازمه گذشت حسب حاجت به كار برند و نظر كنند كه حرارت غالب تر است يا ماده اگر حرارت غالب‌تر باشد اول بستكين آن كوشند و در محرقه تسكين حرارت بيشتر از غب مطلوب است و افراط تبريد در اينجا ضروريست و جهت تسكين حرارت اشربهء قوى التبريد مثل شربت آلو و تمر هندى و سكنجبين ساده و لعاب اسبغول و شيره خرفه و آب بسيار سرد بدهند و براى اطفاى حرارت قلب شربت صندل و شربت حماض اترج خوردن و خرقه به صندل و گلاب و اندكى كافور سرد ساخته بر سينه نهادن نفع تمام دارد و قرص كافور حرارت قوى بنشاند و قصر در تبريد و ترك تطقيه در اين تب خطر عظيم دارد چه اكثر مؤدى بدق مىگردد . و رازى گفته اكثرى را دماغ و معده و قلب از شدت حرارت بريان مىگردد و اعصاب ايشان متشنج مىشود هنگام تصير در تطفيه برعايت تقريب بحران . و اگر ماده بر حرارت غالب‌تر بود اول بنضج او كوشند به منضج بارد بعده مسهل صفرا دهند و در آخر بستيكن حرارت رجوع نمايند و در ابتدا مسهل قوى نبايد داد و در حالت قبض ماء الفواكه دهند و در صورت لينت شكم آب انار مع تخم آن كوفته بنوشانند . و اگر سرفه باشد آب عناب سرد كرده دهند كه تسكين عطش و سرفه مىكند و افشرهء آلو كم ترشى مفيد مىشود . ذكر بعض ادويه نافع تب محرقه : شيره تخم كاهو نه ماشه لعاب اسپغول نه ماشه لعاب بهدانه سه ماشه